مستخدم:A.Zaidan/الملعب 4 - تاريخ المراجعة

A.Zaidan في ١٤:٤١، ٢٥ يوليو ٢٠٢٤

2024-07-25T14:41:08Z

→ مراجعة أقدم		مراجعة ١٨:١١، ٢٥ يوليو ٢٠٢٤
سطر ١:		سطر ١:
	https://wikihaj.com/view/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%84%D8%A7%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD_(%D9%85%DA%A9%D9%87)		https://wikihaj.com/view/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%84%D8%A7%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD_(%D9%85%DA%A9%D9%87)

			== تجربة 1 ==
			=== تجربة2 ===
			==== تجربة3 ====

	مسجد بلال بن رَباح هو مسجد منسوب لـبلال وكان يقع على قمة جبل أبي قبيس في مكة المكرمة، والذي تم تدميره ضمن مخطط التوسعة الجديد وبناء قصور الحكومة السعودية على قمة هذا الجبل.		مسجد بلال بن رَباح هو مسجد منسوب لـبلال وكان يقع على قمة جبل أبي قبيس في مكة المكرمة، والذي تم تدميره ضمن مخطط التوسعة الجديد وبناء قصور الحكومة السعودية على قمة هذا الجبل.

A.Zaidan في ١٨:٤٨، ٢٢ يونيو ٢٠٢٤

2024-06-22T18:48:46Z

→ مراجعة أقدم		مراجعة ٢٢:١٨، ٢٢ يونيو ٢٠٢٤
سطر ٢:		سطر ٢:


	~~'''~~مسجد بلال بن رَباح~~'''~~ منسوب به [[بلال]] و بر فراز [[کوه ابوقبیس]] در [[مکه]] بوده که در طرح‌های جدید توسعه و بنای کاخ‌های [[دولت سعودی]] بر فراز کوه ابوقبیس تخریب گردیده است.		مسجد بلال بن رَباح هو مسجد منسوب لـبلال وكان يقع على قمة جبل أبي قبيس في مكة المكرمة، والذي تم تدميره ضمن مخطط التوسعة الجديد وبناء قصور الحكومة السعودية على قمة هذا الجبل.

	از این مسجد در منابع قدیم‌تر در قرون دوم و سوم یاد شده و نام آن را مسجد ابراهیم گفته‌اند. در این منابع دو قول مشهور درباره نام ابراهیم ذکر شده شده یکی ~~[[حضرت ابراهیم(ع)\|~~ابراهیم پیامبر]] و دیگری ابراهیم ابوقبیسی. منابع معاصر شهرت آن به نام بلال را گزارش کرده‌اند. عده‌ای علت این نام‌گذاری را [[اذان]] گفتن بلال در این محل دانسته‌اند. برخی منابع نیز این مسجد بالای کوه ابوقبیس را جایگاه ~~[[حضرت محمد (ص)\|~~پیامبر]] به‌هنگام [[شق‌القمر]] دانسته‌اند.		وقد ورد ذكر هذا المسجد في المصادر القديمة في القرنين الثاني والثالث، وكان يسمّى مسجد إبراهيم، وقد ورد في هذه المصادر قولان مشهوران حول اسم إبراهيم، أحدهما هو النبي إبراهيم والآخر هو إبراهيم أبو قبيسي. وقد ذكرت المصادر المعاصرة شهرته باسم بلال.

			وقد اعتبر البعض أن سبب تسمية هذا الاسم بإقامة بلال الأذان في هذا المكان، كما تعتبر بعض المصادر أن هذا المسجد الواقع على جبل أبي قبيس هو محل النبي أثناء حادثة شق القمر.

			از این مسجد در منابع قدیم‌تر در قرون دوم و سوم یاد شده و نام آن را مسجد ابراهیم گفته‌اند. در این منابع دو قول مشهور درباره نام ابراهیم ذکر شده شده یکی ابراهیم پیامبر و دیگری ابراهیم ابوقبیسی. منابع معاصر شهرت آن به نام بلال را گزارش کرده‌اند. عده‌ای علت این نام‌گذاری را اذان گفتن بلال در این محل دانسته‌اند. برخی منابع نیز این مسجد بالای کوه ابوقبیس را جایگاه پیامبر به‌هنگام شق‌القمر دانسته‌اند.

	==مکان مسجد==		==مکان مسجد==

A.Zaidan في ١٧:٣١، ٢٢ يونيو ٢٠٢٤

2024-06-22T17:31:26Z

→ مراجعة أقدم		مراجعة ٢١:٠١، ٢٢ يونيو ٢٠٢٤
سطر ١:		سطر ١:
	~~الحمد لله~~		https://wikihaj.com/view/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%84%D8%A7%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%AD_(%D9%85%DA%A9%D9%87)


			'''مسجد بلال بن رَباح''' منسوب به [[بلال]] و بر فراز [[کوه ابوقبیس]] در [[مکه]] بوده که در طرح‌های جدید توسعه و بنای کاخ‌های [[دولت سعودی]] بر فراز کوه ابوقبیس تخریب گردیده است.

			از این مسجد در منابع قدیم‌تر در قرون دوم و سوم یاد شده و نام آن را مسجد ابراهیم گفته‌اند. در این منابع دو قول مشهور درباره نام ابراهیم ذکر شده شده یکی [[حضرت ابراهیم(ع)\|ابراهیم پیامبر]] و دیگری ابراهیم ابوقبیسی. منابع معاصر شهرت آن به نام بلال را گزارش کرده‌اند. عده‌ای علت این نام‌گذاری را [[اذان]] گفتن بلال در این محل دانسته‌اند. برخی منابع نیز این مسجد بالای کوه ابوقبیس را جایگاه [[حضرت محمد (ص)\|پیامبر]] به‌هنگام [[شق‌القمر]] دانسته‌اند.

			==مکان مسجد==

			مسجد بلال بر فراز [[کوه ابوقبیس]] قرار داشت و مساحتی حدود یکصد متر مربع داشت.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ج1، ص 151.</ref>این مسجد تا قرن چهاردهم هجری وجود داشته<ref>التاریخ القویم، ج5، ص 84</ref> اما در طرح‌های جدید توسعه و بنای کاخ‌هایی که برای میهمانان [[دولت سعودی]] بر فراز [[کوه ابوقبیس]] ساخته شده تخریب شده و اکنون اثری از آن برجای نمانده و تنها تصویر آن باقی است.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ج1، ص 151.</ref>

			==مسجد ابراهیم یا مسجد بلال؟==
			نام قدیم مسجد بلال، مسجد ابراهیم بود و منابع کهن با این نام از آن یاد کرده‌اند. به نوشته ازرقی(درگذشت: 250ق) و فاکهی (درگذشت: 272ق)، دو تاریخ‌نگار مکه در قرن سوم قمری، بنابر گزارشی که نزد مردم مکه رواج داشت، [[حضرت ابراهیم(ع)\|حضرت ابراهیم]] مردم را از بالای این کوه به حج‌گزاری فراخواند؛<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&page=203 اخبار مکه ازرقی، ج2، ص 201]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D9%81%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C_%D8%AC4.pdf&page=17 اخبار مکه فاکهی، ج4، ص17-16]</ref> اما برخی از مکیان نیز نام این مسجد را منسوب به شخصی به نام ابراهیم قبیسی می‌دانستند نه حضرت ابراهیم.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&page=203 اخبار مکه ازرقی، ج2، ص 201]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D9%81%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C_%D8%AC4.pdf&page=17 اخبار مکه فاکهی، ج4، ص17-16]</ref>

			منابعی مانند [[ابن جبیر]]<ref>رحله ابن جبیر، ص76</ref> و [[ابن بطوطه]]<ref>رحله ابن بطوطه، ج1، ص 383</ref> نیز بدون ذکر نام فقط وجود مسجد در فراز کوه ابوقبیس را گزارش کرده‌اند؛ اما در منابع معاصر از این مسجد با نام مسجد بلال یاد شده است.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص125؛ رحله ابن بطوطه، ج1، پاورقی، ص383؛ الرحلات المغربیه و الاندلسیه، ص456؛ «حجنامه2» علی نقی منزوی، مجله کاوه، شماره 47 و 48، بهار و تابستان 1352، ص62.</ref> همچنین برخی گفته‌اند بلال پس از [[فتح مکه]]، بر کوه ابوقبیس اذان گفت و بعدها کسی به یاد و نام بلال مسجدی بر بالای این کوه ساخت.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص125.</ref>

			==نماز پیامبر و شق‌القمر==
			برخی گزارش‌ها از نماز پیامبر بالای کوه ابوقبیس خبر داده‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D9%81%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C_%D8%AC4.pdf&page=16 اخبار مکه فاکهی، ج4، ص 16]</ref> ابن جبیر و ابن بطوطه در سفرنامه‌های خود، این مسجد را جایگاه پیامبر(ص) در هنگام [[شق القمر]] دانسته‌اند.<ref>رحله ابن جبیر، ص76؛ رحله ابن بطوطه، ج1، ص383</ref>

			==گزارش ابن بطوطه از چراغانی مسجد بلال==
			ابن بطوطه در سفرنامه اش در سال 725 قمری، به رسم و رسوم مکیان در شب بیست و هفتم ماه رمضان و شب اول ماه شوال اشاره می‌کند. او می‌گوید مکیان در این شب‌ها در [[مسجدالحرام]] و اطراف آن و نیز در مسجد [[کوه ابوقبیس]] مشعل و چراغ روشن می‌کنند.<ref>رحله ابن بطوطه، ج1، ص 404</ref>

			==تاریخچه بنا==
			[[اخبار مکه (ازرقی)\|تاریخ ازرقی]] قدیمی‌ترین منبعی است که در قرن سوم هجری به این مسجد اشاره کرده‌است.<ref>اخبار مکه،ازرقی، ج2، ص 202</ref> بر این اساس برخی از تاریخ‌نگاران زمان احتمالی ساخت مسجد را قرن نخست هجری دانسته‌اند.<ref>تاریخ القویم، ج5، ص 83</ref>

			همچنین ابن بطوطه در قرن هشتم از بازسازی مسجد به دستور ملک ظاهر مملوکی خبر داده است.<ref>رحله ابن بطوطه، ج1، ص 383</ref> از تجدید بنای این مسجد در قرن 13 هجری توسط یک مرد هندی هم خبر داده‌اند.<ref>تحصیل المرام، ج1، ص 502</ref>

			=== گزارش سفرنامه‌های ایرانیان ===
			برخی [[شیعه\|شیعیان]] ایرانی که پیش از تخریب مسجد بلال به [[مکه]] رفته‌اند، گزارش‌هایی از آن نقل کرده‌اند.<ref>پنجاه سفرنامه حج قاجاری، ص766.</ref> میرزا داود حسینی که در سال 1322 قمری به [[حج]] رفته، تصریح کرده است که بالای کوه ابوقبیس، جایی که پیامبر مردم را به توحید فراخواند، [[محراب]] و [[گلدسته\|مأذنه‌ای]] ساخته‌اند.<ref>پنجاه سفرنامه حج قاجاری، ج7، ص545.</ref> حاج ایازخان قشقایی در سفر حج سال 1341ق/1301ش، از وجود بقعه‌ای با دو [[گلدسته]] بر این کوه خبر داده، اما نام آن را نیاورده است.<ref>پنجاه سفرنامه حج قاجاری، ج8، ص419</ref>

			=== آخرین‌گزارش‌ها از مسجد بلال ===
			گزارشی از مسجد بلال در کتاب [[التاریخ القویم لمکة و بیت‌الله الکریم\|تاریخ القویم]] نیز آمده است. گزارش این کتاب که نخستین بار در سال 1385 قمری/ 1966میلادی منتشر شده است نشان می‌دهد که این مسجد تا آن زمان وجود داشته و اطراف آن را نیز خانه‌های متعدد فراگرفته بود.<ref>التاریخ القویم، ج5، ص 84.</ref> مسجد بلال اکنون تخریب شده است.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ج1، ص 151.</ref>

			==گالری==
			<gallery>
			پرونده:مسجد بلال.jpg\|مسجد بلال در مکه
			پرونده:مسجد بلال1.jpg\|مسجد بلال در مکه
			پرونده:مسجد بلال2.jpg\|مسجد بلال در مکه
			پرونده:مسجد بلال3.jpg\|مسجد بلال در مکه

			</gallery>

			==جستارهای وابسته==
			*[[کوه ابوقبیس\|'''کوه ابوقبیس''']]
			*'''[[بلال بن رباح]]'''
			==پانویس==

			{{پانویس}}

			==منابع ==

			{{منابع}}

			*'''اخبار مکه فی قدیم الدهر و حدیثه'''، محمدبن اسحاق فاکهی، ابوعبدالله محمد بن اسحاق الفاکهی، تصحیح عبدالملک بن دهیش، مکه: مکتبه الاسدی، 1424ق.

			*'''اخبار مکه و ما جا فیها من الاثار'''، محمد بن عبدالله، مصحح:رشدی صالح ملحس، بیروت:دارالاندلس، 1416ق

			*'''التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم'''، محمدطاهر، کردی، بیروت:دارالخضر، چاپ اول، 1420ق

			*'''الرحله ابن بطوطه'''، محمدبن عبدالله ابن بطوطه، مصحح:عبدالهادی تازی، ریاض:اکادیمیه المملکه المغربیه، 1417ق

			*'''الرحله ابن جبیر'''، محمدبن احمد، بیروت: دار و مکتبه الهلال، چاپ اول

			*'''الرحلات المغربیه و الاندلسیه'''، عواطف محمد یوسف نواب، ریاض:مکتبه الملک فهد الوطنیه، 1417

			*'''تحصیل المرام فی اخبار البیت الحرام'''، محمدبن احمد مالکی مکی، مصحح: عبدالملک ابن دهیش، مکه:مکتبه الاسدی، 1424ق.

			*'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران:مشعر، 1381

			*'''پنجاه سفرنامه حج قاجاری'''، رسول جعفریان، تهران: نشر علم، 1389ش.

A.Zaidan: استبدال الصفحة ب'الحمد لله'

2024-06-22T17:24:46Z

استبدال الصفحة ب'الحمد لله'

عرض التغييرات

A.Zaidan في ١٠:٠٩، ٢ يونيو ٢٠٢٤

2024-06-02T10:09:30Z

@@ سطر ١: / سطر ١: @@
 https://wikihaj.com/view/%D9%BE%D9%84%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%B9%D8%A8%D9%87
+{{صندوق معلومات بناية
 '''درج الكعبة الداخلي'''، هو دَرَجٌ ثابت [[داخل الكعبة]] من جهة [[الركن الشامي]] يستخدم للصعود ل<nowiki/>[[سطح الكعبة]]. وقد صنع لأول مرة من الخشب، أثناء إعادة إعمار قريش للـ<nowiki/>[[الكعبة|كعبة]] قبل [[البعثة]] بخمس سنوات.

A.Zaidan: /* الدرج الداخلي الحالي */

2024-06-02T09:56:05Z

الدرج الداخلي الحالي

→ مراجعة أقدم		مراجعة ١٣:٢٦، ٢ يونيو ٢٠٢٤
سطر ٦٨:		سطر ٦٨:
	\|}		\|}
	=== الدرج الداخلي الحالي ===		=== الدرج الداخلي الحالي ===
	تم صنع الدرج الداخلي من الزجاج لزيادة الإضاءة داخل الكعبة أثناء ترميمها؛ وذلك في فترة حكم [[الملك فهد]] (1982-2005م). وتم الانتهاء من هذه الإصلاحات عام 1417 هـ.<ref>في رحاب البيت العتيق، ص175، 177.</ref> كما أن مدخل هذا الدرج عبارة عن باب ~~مغلق~~ بزخارف ذهبية وفضية.<ref>[https://gph.gov.sa/index.php/ar/about-the-two-holy-mosques-ar/grand-mosque-ar/2020-05-28-09-37-55/95-2020-05-28-09-32-8#:~:text=%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%83%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D9%85%D9%8A%20%D8%B9%D9%84%D9%89%20%D9%8A%D9%85%D9%8A%D9%86,%D9%85%D9%83%D8%AA%D9%88%D8%A8%20%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87%D8%A7%20%D9%88%D9%85%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4%D8%A9%20%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%87%D8%A8%20%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D8%A9%20. «الكعبة المشرفة»]، موقع الحرمين الإلكتروني.</ref>		تم صنع الدرج الداخلي من الزجاج لزيادة الإضاءة داخل الكعبة أثناء ترميمها؛ وذلك في فترة حكم [[الملك فهد]] (1982-2005م). وتم الانتهاء من هذه الإصلاحات عام 1417 هـ.<ref>في رحاب البيت العتيق، ص175، 177.</ref> كما أن مدخل هذا الدرج عبارة عن باب مقفل بزخارف ذهبية وفضية.<ref>[https://gph.gov.sa/index.php/ar/about-the-two-holy-mosques-ar/grand-mosque-ar/2020-05-28-09-37-55/95-2020-05-28-09-32-8#:~:text=%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%83%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D9%85%D9%8A%20%D8%B9%D9%84%D9%89%20%D9%8A%D9%85%D9%8A%D9%86,%D9%85%D9%83%D8%AA%D9%88%D8%A8%20%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87%D8%A7%20%D9%88%D9%85%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4%D8%A9%20%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%87%D8%A8%20%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D8%A9%20. «الكعبة المشرفة»]، موقع الحرمين الإلكتروني.</ref>

	== معرض الصور ==		== معرض الصور ==
	<gallery>		<gallery>
	ملف:درون کعبه۳.jpg\|مشهد ثلاثي الأبعاد للدرج الداخلي للكعبة المشرفة		ملف:درون کعبه۳.jpg\|مشهد ثلاثي الأبعاد للدرج الداخلي للكعبة المشرفة
	ملف:پلکان درون کعبه.jpg\|في الدرج الداخلي القديم للكعبة		ملف:پلکان درون کعبه.jpg\|باب الدرج الداخلي القديم للكعبة
	ملف:درون کعبه۲.jpg\|مشهد آخر للكعبة من الداخل ومدخل الدرج الداخلي		ملف:درون کعبه۲.jpg\|مشهد آخر للكعبة من الداخل ومدخل الدرج الداخلي
	</gallery>		</gallery>

A.Zaidan: /* الموقع والتاريخ */

2024-06-02T09:55:11Z

الموقع والتاريخ

→ مراجعة أقدم		مراجعة ١٣:٢٥، ٢ يونيو ٢٠٢٤
سطر ٤٩:		سطر ٤٩:
	\|align="center"\|عام 1109هـ		\|align="center"\|عام 1109هـ

	\|إعادة بناء الدرج الداخلي بأحجار المرمر وخشب الساج في عهد السلطان مصطفى الثاني ~~العثماني~~<ref>منائح الكرم، ج5، ص239؛ موسوعة مرآة الحرمين، ج2، ص653.</ref>		\|إعادة بناء الدرج الداخلي بأحجار المرمر وخشب الساج في عهد السلطان العثماني مصطفى الثاني<ref>منائح الكرم، ج5، ص239؛ موسوعة مرآة الحرمين، ج2، ص653.</ref>
	\|-		\|-
	\|align="center"\|عام 1375هـ		\|align="center"\|عام 1375هـ

A.Zaidan: /* الموقع والتاريخ */

2024-06-02T09:54:09Z

الموقع والتاريخ

→ مراجعة أقدم		مراجعة ١٣:٢٤، ٢ يونيو ٢٠٢٤
سطر ٤١:		سطر ٤١:
	\|align="center"\|عام 1032هـ		\|align="center"\|عام 1032هـ

	\|~~تدمّره~~ بسبب طوفان مكة<ref>~~اخبار مکه،~~ ج1، ص356-366؛ العقد الثمين، ج1، ص74-82.</ref>		\|دماره بسبب طوفان مكة<ref>أخبار مكة، ج1، ص356-366؛ العقد الثمين، ج1، ص74-82.</ref>
	\|-		\|-
	\|align="center"\|عام 1040هـ		\|align="center"\|عام 1040هـ

A.Zaidan في ٠٩:٥٣، ٢ يونيو ٢٠٢٤

2024-06-02T09:53:27Z

→ مراجعة أقدم		مراجعة ١٣:٢٣، ٢ يونيو ٢٠٢٤
سطر ١:		سطر ١:
	https://wikihaj.com/view/%D9%BE%D9%84%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%B9%D8%A8%D9%87		https://wikihaj.com/view/%D9%BE%D9%84%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C_%DA%A9%D8%B9%D8%A8%D9%87
	~~{{اشتباه نشود\|پلکان خارجی کعبه}}~~

	'''درج الكعبة الداخلي'''، دَرَجٌ ثابت [[داخل الكعبة]] في [[الركن الشامي]] يستخدم للصعود ل<nowiki/>[[سطح الكعبة]]. وقد صنع لأول مرة من الخشب، أثناء إعمار قريش للـ<nowiki/>[[الكعبة\|كعبة]] قبل [[البعثة]] بخمس سنوات.		'''درج الكعبة الداخلي'''، هو دَرَجٌ ثابت [[داخل الكعبة]] من جهة [[الركن الشامي]] يستخدم للصعود ل<nowiki/>[[سطح الكعبة]]. وقد صنع لأول مرة من الخشب، أثناء إعادة إعمار قريش للـ<nowiki/>[[الكعبة\|كعبة]] قبل [[البعثة]] بخمس سنوات.

	تم إعادة بناء هذا الدرج وإصلاحه واستبداله عدة مرات في حقب تاريخية مختلفة. كزمن [[عبد الله بن الزبير]] و<nowiki/>[[الحجاج بن يوسف الثقفي]] و<nowiki/>[[المتوكل العباسي]] و<nowiki/>[[المماليك العثمانيين]]. تم بناء آخر درج داخلي للكعبة في عهد [[ملك السعودية فهد بن عبد العزيز]]، ومدخله عبارة عن باب مقفل مرفق بزخارف ذهبية وفضية.		تم إعادة بناء هذا الدرج وإصلاحه واستبداله عدة مرات في حقب تاريخية مختلفة. كزمن [[عبد الله بن الزبير]] و<nowiki/>[[الحجاج بن يوسف الثقفي]] و<nowiki/>[[المتوكل العباسي]] و<nowiki/>[[المماليك العثمانيين\|الملوك العثمانيين]]. تم بناء آخر درج داخلي للكعبة في عهد [[ملك السعودية فهد بن عبد العزيز]]، ومدخله عبارة عن باب مقفل مرفق بزخارف ذهبية وفضية.

	==الموقع والتاريخ==		==الموقع والتاريخ==

A.Zaidan: /* المصادر */

2024-05-28T09:42:23Z

المصادر

→ مراجعة أقدم		مراجعة ١٣:١٢، ٢٨ مايو ٢٠٢٤
سطر ٨٨:		سطر ٨٨:
	==المصادر ==		==المصادر ==
	*'''أخبار مكة''': الأزرقي (وفاة 248هـ)، بقلم رشدي الصالح، مكة، مكتبة الثقافة، 1415هـ.		*'''أخبار مكة''': الأزرقي (وفاة 248هـ)، بقلم رشدي الصالح، مكة، مكتبة الثقافة، 1415هـ.
	*'''~~الاعلاق النفیسه~~''': ابن رسته، ~~بیروت،~~ دار صادر، 1892م.		*'''الأعلاق النفيسة''': ابن رسته، بيروت، دار صادر، 1892م.
	*'''~~پلکان کعبه~~''': ~~ابوالفضل ربانی، دانشنامه~~ حج ~~و حرمین شریفین،~~ ۱۳۹۲ش.		*'''پلكان كعبة''': أبو الفضل رباني، موسوعة حج وحرمين شريفين، ۱۳۹۲ش.
	*'''~~التاریخ القویم~~''': محمد طاهر ~~الکردی، به کوشش~~ ابن ~~دهیش، بیروت،~~ دار خضر، ~~1420ق~~.		*'''التاريخ القويم''': محمد طاهر الكردي، بقلم ابن دهيش، بيروت، دار خضر، 1420هـ.
	*'''شفاء الغرام''': محمد ~~الفاسی~~ (~~درگذشت 832ق.~~)، ~~به کوشش گروهی از علما، بیروت،~~ دار ~~الکتب العلمیه، 1421ق~~.		*'''شفاء الغرام''': محمد الفاسي (وفاة 832هـ)، بقلم مجموعة من العلماء، بيروت، دار الكتب العلمية، 1421هـ.
	* '''العقد ~~الثمین فی تاریخ~~ البلد ~~الامین~~''': محمد ~~الفاسی، به کوشش~~ محمد ~~عبدالقادر، بیروت،~~ دار ~~الکتب العلمیه، 1419ق~~.		* '''العقد الثمين في تاريخ البلد الأمين''': محمد الفاسي، بقلم محمد عبد القادر، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419هـ.
	*'''فی رحاب ~~البیت العتیق~~''': ~~محیی الدین احمد امام،‌اندلس،~~ دار ~~قرطبه، بی‌تا~~.		*'''في رحاب البيت العتيق''': محيي الدين أحمد إمام،‌ الأندلس، دار قرطبة، (د.ت).
	* '''[https://gph.gov.sa/index.php/ar/about-the-two-holy-mosques-ar/grand-mosque-ar/2020-05-28-09-37-55/95-2020-05-28-09-32-8#:~:text=%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%83%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D9%85%D9%8A%20%D8%B9%D9%84%D9%89%20%D9%8A%D9%85%D9%8A%D9%86,%D9%85%D9%83%D8%AA%D9%88%D8%A8%20%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87%D8%A7%20%D9%88%D9%85%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4%D8%A9%20%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%87%D8%A8%20%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D8%A9%20. «الكعبة المشرفة»]''': ~~سایت الحرمین، تاریخ درج مطلب~~: ~~۹ اردیبهشت ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید~~: ۲۸ ~~اردیبهشت ۱۴۰۳ش~~.		* '''[https://gph.gov.sa/index.php/ar/about-the-two-holy-mosques-ar/grand-mosque-ar/2020-05-28-09-37-55/95-2020-05-28-09-32-8#:~:text=%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%83%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D9%85%D9%8A%20%D8%B9%D9%84%D9%89%20%D9%8A%D9%85%D9%8A%D9%86,%D9%85%D9%83%D8%AA%D9%88%D8%A8%20%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87%D8%A7%20%D9%88%D9%85%D9%86%D9%82%D9%88%D8%B4%D8%A9%20%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%87%D8%A8%20%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D8%A9%20. «الكعبة المشرفة»]''': موقع الحرمين الإلكتروني، تاريخ إدراج المطلب: 28 نيسان 2020م، تاريخ المشاهدة: ۲۸ أيار 2024م.
	*'''مرآة ~~الحرمین~~''': ~~ابراهیم~~ رفعت ~~پاشا،~~ قم، المطبعة ~~العلمیه، 1344ق~~.		*'''مرآة الحرمين''':إبراهيم رفعت باشا، قم، المطبعة العلمية، 1344هـ.
	*'''مفرحة ~~الانام فی تاسیس بیت~~ الله الحرام''': ~~زین العابدین~~ بن ~~نورالدین حسینی، به کوشش~~ عمار ~~عبودی~~ نصار، ~~تهران،~~ مشعر، ~~1428ق~~.		*'''مفرحة الأنام في تأسيس بيت الله الحرام''': زين العابدين بن نور الدين الحسيني، بقلم عمار عبودي نصار، طهران، مشعر، 1428هـ.
	*'''منائح ~~الکرم~~''': ~~علی~~ بن تاج ~~الدین السنجاری، به کوشش المصری، مکه، جامعة‌ام~~ القری، ~~1419ق~~.		*'''منائح الكرم''': علي بن تاج الدين السنجاري، بقلم المصري، مكة، جامعة‌ أم القری، 1419هـ.
	*'''موسوعة مرآة ~~الحرمین الشریفین~~''': ~~ایوب صبری پاشا، قاهره،~~ دار الآفاق ~~العربیه، 1424ق~~.		*'''موسوعة مرآة الحرمين الشريفين''': أيوب صبري باشا، القاهرة، دار الآفاق العربیة، 1424هـ.